حق نسخه‌برداری (کپی رایت)

----------------------توجه: استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع مجاز است.

۱۳۸۹ آبان ۶, پنجشنبه

پیشبینی عرضه و تقاضا

این پست ربط چندانی به ریاضی مالی ندارد. بیشتر می توان آن را در حوزه ی اقتصاد سنجی دانست. فرض کنید دولتی می خواهد طرح تعدیل قیمت ها را اجرا کند. اولین و مهمترین نکته اجرای درست این طرح، پیشبینی درست نه فقط تقاضا بلکه عرضه هم هست.
به عنوان مثال، دولتی را در نظر بگیرید که تقاضا را به اشتباه پایین  پیشبینی می کند. در این صورت، قطعا افزایش قیمت خواهد داشت. چه بسا عواقب بی اعتمادی ناشی از این پیشبینی غلط بسیار بیشتر از خود افزایش قیمت ها باشد. اگر دولت تقاضا را به اشتباه بالا پیشبینی کند، قطعا قیمت ها را بسیار کاهش خواهد داد. اما تولید کنندگان و واردکنندگان نیز به شدت ضربه خواهند خورد. بی اعتمادی ناشی از این اشتباه هم در آینده باعث شکست دولت خواهد شد.
اما چرا پیشبینی عرضه نیز مهم است. دلیل این همان چیزی است که در مثال بالا توضیح دادیم. پیشبینی عرضه برای محافظت از تولیدکنندگان و واردکنندگان، بسیار مهم است. دولت تنها می تواند نقش یک تنظیم گر در زمان هایی خاص در سال را ایفا کند. اگر دولت عرضه را اشتباه تخمین بزند، قطعا نمی تواند گپ بین عرضه و تقاضا را در مواقع لزوم جبران کند. آن وقت کم کم تولید کنندگان و واردکنندگان از عرصه خارج می شوند و این دولت است که باید همه ی نقش ها را به تنهایی ایفا کند؛ تجربه ای که قبلا تمامی دولت ها داشته اند و در آن شکست خورده اند.
پیشبینی عرضه و تقاضا نباید فرایند ساده ای باشد. حداقل با توجه به دانش من در مورد کالاهای اساسی مانند انرژی چندان ساده نیست. چرا که مصرف کنندگان گاهی بدیل هایی برای یک کالای خاص دارند و بسته به شرایط و مطلوبیت خود، ناگهان جهشی به بدیلی می کنند معادلات را به هم می زنند.
بیشتر ادبیات تخمین عرضه و تقاضا بر اساس اقتصاد سنجی و سری زمانی است. حال آن که من معتقدم که بهتر است کمی هم از نظریه ی بازی در این عرصه استفاده شود. بازیگران این عرصه، مصرف کنندگان، تولیدکنندگان و دولت هستند. یک سری مدلک (Toy model)  می توانند برخی از پدیده ها را پیشبینی کنند و مجری را برای وقوع چنین پدیده هایی آماده نگه دارند. 

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر