حق نسخه‌برداری (کپی رایت)

----------------------توجه: استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع مجاز است.

۱۳۹۴ تیر ۱, دوشنبه

مقایسه ی والیبال و فوتبال

نتوانستم راجع به ورزش حرف نزنم. اعتراف می کنم که در ورزش صاحب نظر نیستم و ممکن است اشتباه کنم. اما بعضی چیزها این قدر واضح است که نمی شود راجع به آن حرف نزد. طبیعی است که طرفداران فوتبال این روزها دل خوشی نداشته باشند و مرتب موفقیت های والیبال را پتک کنند و بر سر فوتبال بکوبند. سایت های خبری ورزش هم بنویسند که مجموع درامد بازیکنان تیم والیبال به اندازه ی یک بازیکن فوتبال است که حتی توانایی بازی در لیک دسته دو یک کشور معمولی اروپایی را هم ندارد. مشابه پیشرفت والیبال را می توان در کشتی و تکواندو و چند ورزش دیگر هم دید. اما فوتبال و بسکتبال و تنیس حال و روز خوشی ندارند. 
تمام حرف من این است که این مقایسه غلط است و برای این باورم دلیل هم دارم. مثلا بیایید روی مقایسه ی والیبال و فوتبال تمرکز کنیم. در بین تمام کشورهای مطرح در والیبال، تنها دو کشور هستند که والیبال برایشان ورزش ملی است و وقتی تیم ملی‌شان مسابقه دارد، سالن پر می شود و تلویزیون پخش مستقیم دارد؛ این دو کشور یکی ایران است و دیگری لهستان. در سایر کشورها، والیبال جزو سه ورزش اول نیست و حتی از والیبال ساحلی هم کمتر طرفدار دارد. در آمریکا که قهرمان سال گذشته ی لیگ جهانی است، حتی کسی نمی داند که تیم والیبال مسابقه دارد. طبق قواعد لیگ جهانی، کشور میزبان باید هر مسابقه را پوشش تلویزیونی دهد. در حالی که در ایران تمام مسابقات تیم ملی چه داخل و چه خارج پوشش داده می شوند، در آمریکا تنها مسابقاتی که آمریکا میزبان است پوشش داده می شوند تا به قواعد لیگ جهانی عمل شود. حتی بعضا مسابقات والیبال دانشگاهی هم بهتر پوشش داده می شود تا مسابقه ی تیم ملی، چرا که برای تلویزیون محلی پخش مسابقات ورزشی دانشگاه آن شهر مهم است اما مسابقه ی ملی به آن اندازه مهم نیست.
حقوق بازیکنان والیبال هم در سراسر جهان قابل مقایسه با حقوق بازیکنان فوتبال نیست. در بهترین وضع حقوق یک بازیکن والیبال آمریکا برابر حقوق یک استاد دانشگاه است، آن هم در دوران اوج بازیگری. برای تامین هزینه های مسافرت و اردوها هم لازم است افراد خیری کمک کنند (که البته می کنند). تمرینات و امکانات هم در همین سطح است. بنابراین سخت نیست که با کمی سرمایه گذاری (مخصوصا اگر پول مفت نفت موجود باشد) به سطح اول والیبال جهان رسید. کوبا قبلا این کار را کرده است که به مراتب امکانات و استعدادهای کمتری از ایران دارد.
اگر در والیبال صحبت از مبالغ صدهزار دلاری می شود، در فوتبال این مبالغ میلیارد دلاری است. از امکانات تمرین گرفته تا درآمد پخش تلویزیونی همه چیز در مقیاس بزرگ‌تری اتفاق می افتد. طبیعی است که رقابت در این بخش بر سر جزئیات است. دیگر نمی توان با یک سرمایه گذاری ساده و کشف استعدادها، در مدت ۱۰-۱۵ سال به سطح اول دنیا رسید و با فراتر رفتن از سطح آسیا نمی توان بین ده تیم برتر دنیا جا گرفت. در فوتبال همه ی کشورها صرف نظر از نظام اقتصادی و سیاسی در حال سرمایه گذاری هستند، حتی کره ی شمالی و ترکمنستان هم از این قافله عقب نمی مانند. 
من قصد ندارم  کارهایی را که در والیبال انجام شده است کم ارزش کنم. با این که می گویم پیشرفت در والیبال به مراتب ساده تر از فوتبال است، اما همین پیشرفت هم ۱۰ سالی طول کشیده است. یک مربی کاشف استعداد شروع به کار با نونهالان کرده و بعد در سطح پایه ایران را به سطح قهرمان جهان رسانده است. بعد همین استعدادها با برنامه ریزی درست بازکنان بزرگسال موفقی شده اند، هر نسل بهتر از نسل قبل. همین الگو لزوما در فوتبال کار نمی کند. اگر می کرد الان روسیه و چین بهترین تیم های فوتبال دنیا بودند. فوتبال با توجه به تفاوتهای اقتصادی، برنامه ی رشد دیگری می طلبد. برنامه ای که باید در سطح بسیار وسیع تری برگزار شود که در آن مدارس فوتبال متعددی در سراسر یک کشور، در هر استان، هر شهر، هر بخش، و حتی هر روستا، زیر نظر مربیان استعدادیاب مشغول کار باشند. تمام این مدارس فوتبال نیاز به ساختارهایی مثل استادیوم، سالن بدنسازی، و نیروی انسانی کارآمد مثل مربیان پایه و تدارکات  و حتی معلم خصوصی و کلاس های کمک درسی دارند. هزینه ی این مدارس فوتبال دیگر به این راحتی با پول نفت تامین نمی شود. تنها اقتصاد فوتبال و باشگاه داری است که می تواند این هزینه ها را درآورد. تا وقتی باشگاه‌ها چاه پول هستند، فوتبال پیشرفت نمی کند. وقتی که باشگاه ها از فوتبال شروع به سوددهی کردند، آن وقت می توان امیدوار بود که ۱۰-۱۵ سال دیگر فوتبال ایران مثل ژاپن یا کره جنوبی یا ترکیه شود.

۲ نظر:

  1. خیلی مقایسه جالبی بود، ولی این تفاوت اقتصادی که دلیل این همه تفاوت می‌دونید ریشه‌اش کجاست؟ ناشی از طرف تقاضای فوتبال هست؟ (از تقاضا برای خدمات مدارس فوتبال تا تقاضا برای پخش تلویزیونی و … و به طور خلاصه محبوبیت فوتبال) یا چیز دیگه‌ای هست؟ چون وقتی مقایسه می‌کنید والیبال هم نیاز به سالن ورزشی با کیفیت، سالن بدن‌سازی و مربی خوب داره و از این نظر تفاوت‌ش با فوتبال خیلی نیست (البته شاید پیدا کردن افراد مستعد برای والیبال خیلی ساده‌تر و کم هزینه‌تر باشه)

    پاسخحذف
    پاسخ‌ها
    1. دلیل سودآوری اقتصادی هنگفت فوتبال محبوبیت زیادش است که آن هم باید متخصصین فرهنگ عامه نظر بدهند چرا. در اینجا صحبت از هزینه ها نیست، بلکه بحث، در مورد سود آوری است.

      حذف